Blog

Scripta manent

In onze scholen onderwijst men nog volop Latijn en terecht, want Latijnse uitdrukkingen zijn ook vandaag nog altijd sexy. Nihil novi sub sole. Niks nieuws onder de zon. Wie de kranten leest, kan niet anders dan besluiten dat zulks vaak het geval is. Het zijn binnenkort verkiezingen en ze lijken verdacht veel op de vorige, alleen wordt bij de moddergevechten nog een tikkeltje meer modder gebruikt, van die stinkende, donkerbruine modder met hier en daar een stuk glas erin, waar je je lelijk aan kan bezeren. Nog een mooie: Verba volant, scripta manent. Woorden vervliegen, maar het geschrevene blijft. Al moet je dat juist interpreteren: Knack en Humo tonen terecht aan dat de oplossingen van Verhofstadt die in zijn burgermanifesten staan niet echt stroken met de oplossingen uit zijn nieuwe boek ‘De Weg uit de Crisis’, maar een beetje beweging, ook in het gedachtegoed, is goed voor elk mens, ook voor een politicus.

Het geschrevene juist interpreteren, de context juist inschatten, dat is de taak van onder meer de historicus. De geschiedenis van morgen wordt vandaag al geschreven. Zoals tieners zich doordringend bewust kunnen zijn van het feit dat hun toekomstige partner al ergens rondloopt, zo ook zijn zij die de media en politiek van morgen zullen maken vandaag al onder ons. Zijn ze aan het bloggen, lezen ze de Joepie, liggen ze al wakker van de staat van het land en de planeet, of vooral van de veranderingen in hun hormonenhuishouding?

Je probeert op kinderfoto’s altijd te zien of je de latere man/vrouw er al in kan zien. Analoog daaraan deed ik een klein onderzoekje, een steekproef. Zouden de mensen die vandaag de dienst uitmaken in de culturele wereld, in de mediawereld en de politiek, zouden er al sporen te vinden zijn in hun jeugd van hun latere activiteiten? Een goede manier voor dit onderzoek leek me om te gaan kijken naar de blog van de late jaren zeventig, begin jaren tachtig, namelijk de lezersbrief in het stripmagazine Robbedoes. Strips waren toen op hun hoogtepunt, betekenden ongeveer wat games vandaag betekenen voor tieners en de lezende acnébezitters van toen zijn nu eind dertig, begin veertig.

En ja hoor, de eerste Robbedoes die ik beetnam, had ik al prijs. Hac via itur ad astra, langs deze weg ga je naar de sterren. Ter situering: in die dagen verschenen in het blad reeksen als Baard en Kale, de Blauwbloezen, German en Wij, Geniale Olivier en de Beverpatroelje. In het nummer van 4 oktober 1979 staan zes lezersbrieven. Van de auteurs blijkt er één nucleair ingenieur geworden te zijn, een ander luchthavenmanager, en maar liefst drie van de zes auteurs van lezersbrieven in dit nummer zijn vandaag belangrijke spelers in media en cultuur. Koen Clement, topman van WPG Uitgevers en voormalig lid van het directiecomité van de Persgroep toont zijn zakelijke aard al: hij maakt een scherpe analyse van het blad, somt de albums op die hij heeft en besluit met de zin: ‘Zijn die albums wat waard?’ Willy Linthout uit Lokeren, vandaag winnaar van de Cultuurprijs en tekenaar van de Urbanusstrips toonde zich toen al een hevig verzamelaar, hij zocht enkel nog nr.1277 om zijn verzameling compleet te maken. En zou de Wim Heyvaert die hier laat weten Robbedoes knal- en steengoed te vinden dezelfde man zijn die vandaag adjunct-hoofdredacteur is bij Humo? Discendo discimus, al doende leert men, zoveel is duidelijk. De representativiteit van dit onderzoek, dat in zijn geheel toch ruim een uur in beslag nam, is overigens nogal degelijk, want in de twee andere nummers die ik nog terugvond bij het opruimen van de zolder stonden brieven en/of ingezonden tekeningen van niemand minder dan vormgever Gert Dooreman, filmregisseur Vincent Bal en Raf Uten, de topman van productiehuis deMensen (makers van onder meer Mag ik u kussen? , Blokken, Homeless World Cup).

Quod erat demonstrandum, de sporen zijn dus te vinden. Maar Hoc age, opgepast! De door Guy Verhofstadt bewonderde wetenschapsfilosoof Karl Popper meende al dat een theorie juist is tot een andere theorie op de proppen komt die nog juister is, een hypothese blijft zulks tot ze weerlegd wordt. Verder onderzoek moet dus uitwijzen waarom in dit eerste veldwerk geen politicus te bekennen is. Wellicht publiceerden zij hun eerste schrijfsels in andere bladen. Maar welke dan? In Donald Duck, blad van de eend die kwaken tot een kunst verhief? Een paar misschien, maar het merendeel zal ongetwijfeld te vinden zijn in Kuifje, dat toch altijd iets serieuzer van toon was, of in de Stipkrant, thuisbasis van Johan, de Rode ridder, ook altijd in de weer om rechtvaardigheid te brengen en om de verdrukten te helpen.