Blog

OUDE KOE

‘Wat Erwin Mortier vindt, interesseert me geen reet’. Literaire woorden zijn het niet, die u hier leest, en nochtans zijn ze van iemand die ook romans schrijft. Erwin Mortier, dat is een naam die u wellicht eerder associeert met stijl, met subtiliteit, met poëzie, met intimistische, melancholische schetsen van vervlogen tijden. De woorden zijn dan ook van iemand die zich meer ophoudt in de wereld van het nu, van de rock ’n roll, van het snelle en flitsende. Het is de manier waarop Leon Verdonschot, niet toevallig de Nederlandse presentator van ‘Iets met Boeken’  meent promotie te moeten voeren voor dat literaire televisieprogramma.

Hij haalt hiermee een oude koe uit de gracht. Vorig jaar was er het eerste seizoen van ‘Iets met Boeken’. Iedereen blij, natuurlijk, een literair programma, tof! Want in de herfst –een miezerig, regenachtig en winderig en dus zeer geschikt seizoen om iets met literatuur te doen- was er al wel Het Andere Boek, de boekenbeurs, het literaire festival de Nachten en de uitreiking van enkele literaire prijzen, zoals de AKO-literatuurprijs, maar op televisie gebeurde er nog niet gek veel met literatuur. Binnen de gangen van de openbare omroep gonsde het dan ook van enthousiasme, ook bij het programma Ter Zake die drie schrijvers uitnodigde om samen gezellig te kijken naar het nieuwe literatuuruur. Het werd een meesterlijk stuk televisie waarin een trio, voorgezeten door de in een mooie débardeur geklede Erwin Mortier, het kersverse literaire uurtje puntig samenvatte als zijnde ‘een zoutloos, angstig programmaatje’.

Het lijkt wel alsof Leon Verdonschot het niet leuk vond dat Erwin Mortier de tijd nam om kennis te nemen van zijn programma, en dus komt hij daar een jaar na datum nog eens op terug. Dat is niet alleen een beetje rancuneus, met die ene zin beëindigt Leon Verdonschot een jarenlange traditie. Presentatoren van cultuurprogramma’s in Vlaanderen beledigen namelijk nooit auteurs, die zijn altijd geïnteresseerd in wat auteurs vinden. Kurt Van Eeghem, Gui Polspoel, Johan Thielemans, Marc Reynebeau, Rick De Leeuw, Nic Balthasar, allemaal presenteerden ze ooit cultuurprogramma’s op de openbare omroep, allemaal waren ze altijd enthousiast en geïnteresseerd in wat auteurs vonden. Daar zijn twee hele goede redenen voor. Een eerste is het diepgewortelde besef dat de literatuur zo broos en kwetsbaar is, dat de liefhebbers en plegers ervan één front moeten vormen en dus moeten enthousiasmeren eerder dan vechtend over de grond te rollen. Een tweede reden is het besef dat je, als je een boekenprogramma wil maken in dit taalgebied, je maar beter alle auteurs te vriend kan houden, want zo gek veel auteurs die interessante televisie kunnen opleveren zijn er nu ook weer niet. Bovendien is het taalgebied zo klein dat je mekaar de hele tijd tegen het lijf loopt. Op de Nachten, op de boekenbeurs, op de uitreiking van literaire prijzen allerhande. Daarom is het onder Vlaamse auteurs gebruikelijk mekaars boeken niet te lezen, dat voorkomt eerlijke uitlatingen over de kwaliteit van mekaars werk en maakt de eerder genoemde gelegenheden een pak gezelliger. Christelijke deugden als vergevingsgezindheid en hypocrisie zijn de wereld niet uit, en zeker de Vlaamse literaire wereld niet. Gelukkig maar. Morgen staat de uitreiking van de AKO-literatuurprijs op het programma en het belooft gezellig en leuk te worden. De jury bestaat merkwaardig genoeg uit wel zes mannen en maar één vrouw en naar alle waarschijnlijkheid wint Mortier met ‘Godenslaap’, ook al omdat de broer van Guy Verhofstadt, Dirk Verhofstadt, iedereen die niet lyrisch is over ‘Godenslaap’ uitkrijt voor ‘barbaar’ en dat is niet gezellig met de nakende kerst in het vooruitzicht.

Eerder vroeg dan laat, wellicht rond diezelfde kerst, zal auteur-presentator Leon Verdonschot dan ook zijn harde woorden over de reet en Erwin Mortier moeten inslikken en bellen naar de man die inmiddels al 50.000 exemplaren van ‘Godenslaap’ verkocht met de woorden: ‘Nu zyt wellekome’.